Šta je astma?
Astma (od grčkog ἅσθμα, ásthma, „dahtanje“) je često hronično upalno oboljenje disajnih puteva
koje karakterišu različiti i ponavljajući simtpomi, reverzibilna opstrukcija protoka vazduha i
bronhospazam.
Učestalost bronhijalne astme varira od zemlje do zemlje i kreće se od 1% do 18% populacije.
Krakteristike
Bronhijalna astma je hronična bolest disajnih puteva koju karakterišu
• ponavljane epizode zviždanja u grudima,
• otežanog disanja,
• stezanja u grudnom košu, kašlja, posebno tokom noći ili u ranim jutarnjim satima.
Okidači astme
Epizode pogoršanja astme mogu biti izazvane različitim okidačima kao što su:
• infekcije gornjih disajnih puteva (naročito virusne)
• izlaganje aerozagađenju
• respiratorni alergeni (grinje, poleni drveća, trava i korova)
• hladan vazduh
• jaki mirisi
• stres i jake emocije
• fizička aktivnost
Dijagnostika astme
Dijagnoza se postavlja na osnovu:
• karakterističnih simptoma
• kliničkog pregleda
• dodatnih testova: spirometrija, bronhodilatatorni i/ili bronhoprovokativni test, serijsko
mjerenje vršnog ekspirijumskog protoka (PEF), dokazivanje atopije
Alergološka testiranja i PEF merenje
Atopija se dokazuje alergološkim testovima. Najčešće se radi ubodni („prick“) kožni test na
inhalatorne alergene ili se meri nivo ukupnog i specifičnih IgE antitela u krvi.
Mjerenje vršnog ekspirijumskog protoka (PEF) se vrši u ambulantnim i kućnim uslovima, pomoću
jednostavnih i pristupačnih aparata – peak-flow metara.
Kako se liječi
Osnovni ciljevi liječenja bronhijalne astme su:
• smanjenje simptoma,
• održavanje normalne fizičke aktivnosti,
• smanjenje rizika od pogoršanja,
• sprečavanje ireverzibilnih oštećenja plućne funkcije,
• sprečavanje neželjenih efekata terapije
Edukacija pacijenata i prevencija
Liječenje astme podrazumijeva partnerski odnos između ljekara i pacijenta. Edukacija pacijenata
obuhvata:
• prepoznavanje i izbjegavanje okidača (alergeni, konzervansi, lekovi poput acetilsalicilne
kiseline)
• pravilnu ishranu i održavanje optimalne telesne težine
• redovnu fizičku aktivnost
• pravilnu upotrebu lekova i inhalatora